قالب گیری ارتودنسی چیست؛ 0 تا 100 قالبگیری
قالب گیری ارتودنسی به عنوان مرحلهای پیش از شروع ارتودنسی دندان، روشی برای ثبت موقعیت دندانها است که معمولا به ساخت مدلی سهبعدی منجر میشود و به متخصص ارتودنسی در تشخیص دقیقتر ناهنجاریها فکی و دندانی کمک میکند. قالبگیری ارتودنسی معمولا به دو روش قالبگیری سنتی با موادی مثل آلژینات و اسکن دیجیتالی انجام میشود.
قالب گیری ارتودنسی چیست؟
قالبگیری ارتودنسی به معنی ثبت دقیق شکل دندانها و بافتهای داخلی دهان و ساخت یک مدل سهبعدی واقعی است که به عنوان راهنمایی برای متخصص ارتودنسی عمل کند. متخصص ارتودنسی به کمک قالب ارتودنسی میتواند برنامه درمانی را طراحی کند و تجهیزات ارتودنسی را متناسب با فک و دهان شما نصب کند. قالب ارتودنسی معمولا با مادهای به نام آلژینات تهیه میشود.
کاربرد قالب گیری دندان برای ارتودنسی
قالب گیری ارتودنسی برای چیست؟ به طور کلی، قالبگیری دندان برای ارتودنسی با سه هدف اصلی افزایش دقت درمان، ساخت وسایل متناسب با وضعیت بیمار و ثبت سابقه دندانی انجام میشود.
- تشخیص و برنامهریزی روند درمان: متخصص ارتودنسی با قالبگیری دقیق دندانها و فک میتواند موقعیت دندانها، انحراف و فضاهای خالی را بررسی کند و بر این اساس برنامه درمانی مناسب را طراحی کند.
- نصب تجهیزات ارتودنسی: قالبگیری ارتودنسی تأثیر ویژهای بر نصب دستگاههای ارتودنسی از جمله براکتها، الاینرها، نگهدارندهها و پلاکهای دندانی دارد. متخصص ارتودنسی با قالبگیری دقیق میتواند دستگاهها را دقیقا متناسب با قالب دندانی بیمار نصب کند.
- مدلسازی برای پیشبینی تغییرات دندانی: متخصص ارتودنسی با استفاده از مدل سهبعدی قالب دندانی میتوان حرکت دندانها را در طول روند درمان شبیهسازی کند.
انواع قالب ارتودنسی
قالب گیری ارتودنسی به چند روش اصلی انجام میشود:
قالب سنتی
قالبهای سنتی معمولا با موادی مثل آلژینات ساخته میشوند. این نوع قالبها ارزان هستند و دقت بالایی برای اکثر کاربردهای ارتودنسی دارند. از این قالبها برای ساخت مدل سهبعدی برای براکتها، نگهدارندهها و برنامهریزی درمان استفاده میشود.
قالب دقیق سیلیکونی
این نوع قالب از موادی مثل پلی وینیل سیلوکسان یا سیلیکونهای دقت بالا تهیه میشود. این روش در مقایسه با قالبگیری سنتی دقت بیشتری دارد و جزئیات بیشتری را ثبت میکند. از این رو برای مشکلات پیچیده فک و دهانی مناسب است و برای ساخت وسایل دقیق ارتودنسی به کار میرود.
قالب دیجیتال
در قالبگیری دیجیتال از اسکنر داخلی دهانی به جای مواد قالبگیری استفاده میشود. این نوع از قالب گیری ارتودنسی برای بیمار راحتتر است و معمولا جهت طراحی الاینرهای شفاف، مدلهای سهبعدی دیجیتال و پیشبینی حرکت دندانها به کار میرود.
آیا امکان ارتودنسی بدون قالب گیری وجود دارد؟
امکان ارتودنسی بدون قالبگیری به روش سنتی وجود دارد، با اینحال برای پیشبرد روند درمان حداقل نیاز به اسکن دیجیتالی است. در این روش از اسکنر دیجیتال داخل دهانی استفاده میشود یا اینکه میتوان شکل دندانها را با دوربین به صورت سهبعدی ثبت کرد. نتیجهی نهایی یک مدل دیجیتالی دقیق سهبعدی است که برای طراحی و ساخت براکتها، الاینرهای شفاف یا دیگر دستگاههای ارتودنسی به کار میرود. این روش برای بسیاری از بیماران راحتتر، سریعتر و دقیقتر است.
مراحل قالب گیری ارتودنسی دندان
معمولا برای قالبگیری دیجیتال از اسکنر دیجیتال یا دوربین استفاده میشود. برای قالبگیری ارتودنسی به روش سنتی این مراحل اجرا میشوند:
- آمادهسازی بیمار: متخصص ارتودنسی اطمینان حاصل میکند که دهان بیمار تمیز است.
- انتخاب سایز مناسب سینی قالب: متخصص یک سینی یا تری (tray) مناسب اندازه دهان بیمار انتخاب میکند. این سینی شبیه یک قاشق پلاستیکی یا فلزی U- شکل است که ماده قالبگیری داخل آن قرار میگیرند.
- آمادهسازی ماده و قالبگیری: خمیر به شکلی یکنواخت درون تری قالبگیری قرار داده میشود، طوری که وقتی داخل دهان میرود تمام دندانها و لثهها را بپوشاند. سپس با سفت شدن ماده، شکل دقیق دندانها و بافتهای دهانی داخل آن ثبت میشود.
- بازبینی و بررسی قالب: متخصص ارتودنسی بررسی میکند که هیچ قسمتی خالی یا دارای خطا نباشد. در صورت وجود خطا باید دوباره آن را تکرار کند.
مرحله بعد از قالب گیری ارتودنسی
- ارسال به لابراتوار: قالب، ضدعفونی و سپس برای ساخت مدل سهبعدی به لابراتوار ارسال میشود.
- ساخت مدل نهایی: لابراتوار با ریختن مواد قالبگیری، مدل دقیق فک و دندانها را میسازد.
- برنامهریزی درمان: متخصص ارتودنسی بر اساس مدل سهبعدی، حرکت دندانها و فک را تحلیل میکند و ابزار ارتودنسی را بر همین اساس طراحی میکند.
- ساخت وسایل ارتودنسی بر اساس قالب: پس از تهیه مدل، دستگاههای ارتودنسی مثل براکتها و سیمها، الاینرهای شفاف و ریتینرها و نگهدارندهها بر اساس آناتومی دهان بیمار طراحی میشوند.
قالب گیری ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
- مدت زمان قالبگیری سنتی: فرآیند کلی قالبگیری ارتودنسی کوتاه است و معمولا بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول میکشد. قرار دادن خمیر در دهان و گرفتن اثر دندانها حدود ۳ تا ۵ دقیقه به طول میانجامد و ماده باید زمان کافی را برای سفت شدن داشته باشد.
- مدت زمان اسکن دیجیتال: مدت اسکن دیجیتال معمولا کمتر است و گرفتن مدل دیجیتال از فکها بین ۵ تا ۱۰ دقیقه زمان میبرد.
زمانهای ذکر شده، مدت لازم برای قالبگیری هستند. با اینحال بعد از این مرحله قالب به لابراتوار ارسال میشود و این فرآیند میتواند چند روز تا چند هفته به طول بینجامد.
قالب گیری ارتودنسی درد دارد؟
بهطور کلی قالبگیری دندان برای ارتودنسی دردناک نیست اما میتواند برای برخی افراد تا حدودی آزاردهنده باشد. در روش سنتی دردی احساس نمیشود و صرفا فشار اندکی بر دندانها و لثهها وارد میآید. برخی افراد ممکن است به دلیل قرار گرفتن ماده قالبگیری در دهان، حالت تهوع پیدا کنند به ویژه اگر فرآیند کمی طولانی شود. در روش دیجیتال، کل فرآیند اسکن بدون درد و ناراحتی انجام میشود و برای بسیاری از بیماران خوشایندتر و آسانتر است.
نکات مهم حین گرفتن قالب ارتودنسی
- خشک و تمیز بودن دندانها و لثهها: بزاق، خون یا آلودگی میتوانند دقت قالبگیری را کاهش دهند. معمولا متخصص سطح دندانها را خشک و آماده میکنند تا فرآیند قالبگیری به شکلی دقیقتر انجام شود.
- کنترل رفلکس تهوع: در صورتی که بیمار به حالت تهوع دچار شود، راهکارهایی مثل تنفس از بینی و نشستن از وضعیت راحت توصیه میشود.
- حفظ آرامش بیمار: بیمار باید در طول سفتشدن ماده قالبگیری، آرام و بیحرکت باقی بماند تا قالب تغییر شکل ندهد.
هزینه قالب گیری دندان برای ارتودنسی
هزینه قالبگیری ارتودنسی معمولا بخشی از هزینه ارتودنسی است. مگر اینکه برای تهیه اسکن یا قالب به مرکز دیگری مراجعه کنید.
خدمات ارتودنسی دندان در کلینیک دکتر علیرضا نیک کردار
در کلینیک تخصصی ارتودنسی دکتر علیرضا نیککردار، خدمات قالب گیری ارتودنسی دندان با جدیدترین و بهروزترین روشها انجام خواهد شد که رضایت بیمار را در پی دارد. با معاینه دقیق و تشخیص به موقع ناهنجاریهای فکی و دندانی، پروسه درمان بهینهتر و آسانتر دنبال میشود.
