لیست وسایل ارتودنسی (14 تا از اجزا ارتودنسی + 11 تا از تجهیزات ارتودنسی)
پزشک متخصص برای انجام درمان ارتودنسی دندان به تجهیزات و وسایل مخصوص نیاز دارد. وسایل ارتودنسی دندان به 2 دسته مصرفی و تخصصی تقسیم میشوند. ابزارهای مصرفی شامل اجزای ارتودنسی سیم، براکت، بند مخصوص، کش ارتودنسی، دستگاه هربست… میشود. از طرفی، تجهیزات ارتودنسی ابزارآلات ارتودنتیست برای اجرای سیم کسی هستند؛ برای مثال، پنس جداکننده، بند پوشر، کاتر لیگاتور و غیره. در این مقاله، به معرفی کامل هر دو دسته ابزار ارتودنسی میپردازیم و کاربرد هر وسیله ارتودنسی را برای شما شرح میدهیم.
لیست وسایل ارتودنسی (مصرفی)
ابتدا اجزای ارتودنسی مصرفی را برای شما توضیح خواهیم داد. ابزارهای مصرفی ارتودنسی، وسایلی هستند که پزشک روی دندان شما برای درمان قرار خواهد داد. سیم، براکت، بریس، ریتینر، کش ارتودنسی، قوس یا آرک کاربردی، هوک ارتودنسی از مهمترین اجزای ارتودنسی مصرفی هستند. در ادامه موارد بیشتری را با هم بررسی خواهیم کرد.
1. بریس ارتودنسی
بریس از مهمترین وسایل ارتودنسی دندان است. در واقع بریس از مجموعه تجهیزات لازم ارتودنسی برای درمان ناهنجاریهای دندان تشکیل شده است. اجزا و قطعات اصلی تشکیل دهنده بریس ارتودنسی براکت و سیم ارتودنسی میباشد. برای درمان ناهنجاریهای خاص از کش یا بند مخصوص هم استفاده میشود. جنس بریس در ارتودنسی استیل ضد زنگ است.
2. براکت ارتودنسی
براکت ارتودنسی در دو نوع فلزی و سرامیکی تولید و استفاده میشود. وظیفه اصلی براکتها نگه داشتن دندانها در حال درست در طول درمان است. براکت دارای یک یا دو شیار میباشد. از بین این شیارها، سیم ارتودنسی رد میشود. ارتودنتیستها برای چسباندن براکت به دندان از چسب مخصوص دندان پزشکی(سمان) استفاده میکنند.
3. سیم ارتودنسی
از دیگر وسایل ارتودنسی میتوان به سیم ارتودنسی اشاره کرد. سیم ارتودنسی از میان شیارهای براکت عبور میکند تا براکتها بتوانند فشار لازم برای درمان ناهنجاریها را به دندان اعمال کنند. این سیم مخصوص ارتودنسی به نسبت به شکل فک بیمار منحنی میشوند. در طول درمان، سیم ارتودنستی براکتها را در جای خود نگه میدارد تا با ایجاد نیرو و حرکت مناسب، نظم دندانها بهتر شود.
4. بند ارتودنسی
بند ارتودنسی از ابزار ارتودنسی است که از فولاد ساخته میشود. این بند یک حلقه فولادی ضد زنگ است که بیشنر برای دندانهای عقبی فک کاربرد دارد. استحکام و قدرت بند ارتودنسی از براکت بیشتر است. این بندها دور تا دور دندان قرار میگیرند(دندان آسیاب اول) و معمولا اجزایی برای قرار گرفتن کش و فنر در آن قرار داده شده است.
5. کش ارتودنسی
کش ارتودنسی یا الاستیک ابزاری مخصوص برای بهتر کردن و اصلاح جایگاه فک است. این کش بین براکتهای بالا و پایین قرار میگیرد تا فرم دندانها بهتر شود. از این کش برای رفع مشکل همپوشانی (آندربایت یا اوربایت) هم استفاده میشود. ارتودنتیستها برای کم کردن دوران درمان، از این کشها برای اعمال فشار بیشتر استفاده میکنند.
6. هوک ارتودنسی
هوک ارتودنسی یک ابزار ارتودنسی قلابمانند است که روی براکتها قرار میگیرد و به کش متصل میشود. از هوک برای استحکام بیشتر اتصالات جانبی استفاده میشود.
7. هدگیر
هدگیر به شکل شیلد تسمه دار روی سر بیمار قرار میگیرد و به سیم ارتودنسی بیمار متصل میشود. این کار برای کاهش سرعت رشد یکی از فکها انجام میشود. هدگیر در اتودنسی زمانی استفاده میشود که بیمار دچار آندربایت یا اوربایت باشد. آندربایت زمانی اتفاق میافتد که فک پایین نسبت به فک بالا جلوتر قرار دارد. اوربایت زمانی است که فک بالا، جلوتر از فک پایین باشد. در موقعیتهای اندربایت یا اوربایت، ارتودنتیست برای اعمال فشار بیشتر روی دندان، از هدگیر ارتودنسی استفاده میکند.
8. دستگاه هربست
دیگر ابزار ارتودنسی که برای کنترل رفع اوربایت یا آندربایت استفاده میشود، دستگاه هربست است. دستگاه هربست با فشار دادن دندانهای آسیاب بالا به سمت عقب و دندانهای فک پایین به سمت جلو از شدت ناهمپوشانی فکها کم میکند. دستگاه هربست ارتودنسی از جنس فولاد ضد زنگ ساخته شده و از مکانیزم تلسکوپی برای اتصال بهره میبرد. این دستگاه بیشتر برای نوجوانان در سنین رشد استفاده میشود.
9. جدا کننده بین دندانی
جدا کننده بین دندانی همانطور که از نامش پیداست، ابزار مخصوص ارتودنسی برای فاصله گذاری بین دندنها است. جداکنندههای بین دندانی در واقع حلقههای لاستیکی یا فلزی هستند که ارتودنتیست برای حفظ فاصله دندانها از هم، از آن استفاده میکند. در روزهای ابتدایی ممکن است جداکننده بین دندانی برای بیمار دردآور باشد. میتوانید با مشاوره از پزشک برای تسکین درد از مسکن استفاده کنید.
10. پلاک ارتودنسی
پلاک ارتودنسی از آن دسته وسایل ارتودنسی دندان است که برای بعد از اتمام ارتودنسی تجویز و استفاده میشود. ممکن است بعد از اتمام دوره درمانی، ریسک برهم خوردن نظم دندانها وجود داشته باشد. در این زمان، یکی دیگر از ابزار ارتودنسی به نام پلاک ارتودنسی یا ریتنر تجویز میشود. انواع پلاکها به دو دسته متحرک و ثابت تقسیم میشود.
11. فنر مارپیچی
فنر مارپیچی از دیگر لوازم ارتودنسی است. از این ابزار برای باز و بسته کردن فضای میان دندانها استفاده میشود. این فنر روی سیم ارتودنسی و بین براکتهای ارتودنسی قرار میگیرد.
12. سپر لپ و گونه
سپر لب و گونه برای جلوگیری از اعمال فشار لب و گونه به دندانها استفاده میشود. این وسیله یک فاصلهای بین دندان با لب و گونه ایجاد میکند که از فشار آوردن و احساس درد جلوگیری شود.
13. باکال تیوب
محل قرار گیری باکال تیوب روی باند دندان آسیاب است. این وسایل ارتودنسی دارای شیارهای مخصوصی است که سیم ارتودنسی و سایر تجهیزات لازم برای ارتودنسی را برای حرکت دندانها نگه میدارد.
14. قوس کاربردی
ارتودنتیست قبل از اینکه بخواهد در فکهایی که دندانها خیلی جلو هستند، درمان را آغاز کند، نیاز به فضا دارد. آرک یا قوس کاربردی سیمی است که مستقیم از دندانهای آسیاب پیشتی به دندانهای جلویی کشیده میشود.
لیست ابزار ارتودنسی (مخصوص ارتودنتیست)
در کنار ابزار مصرفی، ارتودنتیست به یک سری تجهیزات ارتودنسی خاص نیاز دارد تا بتواند درمان را به درستی انجام دهد. این وسایل ارتودنسی دندان برای چسباندن براکتها، بریدن سیم ارتودنسی، قرار دادن یا برداشتن بند ارتودنسی و غیره استفاده میشود. از پرکاربردترین ابزار ارتودنسی مخصوص ارتودنتیست میتوان به پنس جداکننده، کاتر، پلایر 139، بند پوشر، پنس ارتودنسی و پروب صاف اشاره کرد. در ادامه این تجهیزات را با هم مرور میکنیم:
1. پنس جداکننده ارتودنسی
از کاربردیترین تجهیزات ارتودنسی میتوان به پنس جداکننه ارتودنسی اشاره کرد. کاربرد بخش انتهایی این پنس ایجاد فضا و جدا کردن جداکنندههای بین دندانی است. این ابزار به گونهای طراحی شده که به راحتی داخل دست قرار بگیرد.
2. پروب صاف
پروب صاف به متخصص ارتودنسی کمک میکند تا به راحتی و با دقت بالا براکتها را روی دندان قرار دهد. این ابزار ارتودنسی همچنین برای تمیز کردن کامپوزیت و روکش باقی مانده روی دندان را بردارد. از طرفی، این ابزار برای برداشتن “بند ارتودنسی” هم کاربرد دارد.
3. پنس ارتودنسی
پنس ارتودنسی برای نگه داشتن سیم ارتودنسی هنگانم برداشتن یا قرار دادن لیگاتور فلزی کاربرد دارد. این ابزار انبر مانند دارای دو لبه منحنی و منقارشکل دارد. این شکل منحصر به فرد برای راحتی کار ارتودنتیست طراحی شده است.
4. کاتر لیگاتور
کاتر لیگاتور از مهمترین وسایل ارتودنسی دندان است. این ابزار وظیفه بریدن سیم ارتودنسی را برعهده دارد. البته سیمهای لیگاتوری که میتوان از کاتر برای بریدن آن استفاده کرد نباید قطر بیشتر از 0.015 داشته باشند.
5. کاتر Distal end
از این ابزار ارتودنسی برای بریدن سیم ارتودنسی استفاده میشود. این ابزار قابلیت ایمنی هم دارد. یعنی وقتی پزشک سیم ارتودنسی را در دهان بیمار قطع میکند، تکههای سیم داخل ابزار میافتد. ابزار از افتادن تکههای سیم داخل حلق و بینی جلوگیری میکند.
6. پلایر یا پنس
این پلایر یا پنس مخصوص ارتودنسی به خاطر مکانیزم و طراحی آن، سریع باز و بسته میشود. این ابزار برای جاگذاری لیگاتور الاستومری استفاده میشود.
7. پلایر 139
پلایر 139 از مهم ترین وسایل ارتودنسی است. پزشک متخصص از این ابزار برای خم کردن یا تغییر حالت در سیم ارتودنسی استفاده میکند. این ابزار از استیل ضد زنگ ساخته شده است. استریل کردن آن بسیار راحت و سریع است.
8. بند پوشر
بند پوشر یک ابزار مخصوص قرار دادن بند ارتودنسی روی دندان است. این ابزار دسته بلند و سری مستطیل شکل دارد. این تجهیزات ارتودنسی باعث میشود پزشک بدون آسیب رساندن به لثه بیمار، بند ارتودنسی را روی دندان فشار بدهد.
9. بایت استیک
بایت استیک یک ابزار ارتودنسی نایلونی است که بیمار آن را در دهان خود قرار میدهد تا به پروسه درمانی کمک کند. این ابزار دارای دسته بلند است و نوکهای دندانهداری دارد.
10. ریموور باند خلفی
ریموور باند خلفی دارای دو لبه منقار شکل است. یکی از این لبهها زائده نایلونی دارد و دیگری سطحی صاف یا انحنای ریز دارد. از این وسیله ارتودنسی برای برداشتن باند خلفی استفاده میشود.
11. بند برنیشر
بند برنیشر تقریبا مشابه یکی دیگر از وسایل ارتودنسی، یعنی بند پوشر است با این تفاوت که انتهای برنیشر برخلاف بند پوشر، کمی صافتر است.
خدمات ارتودنسی در کلینیک دکتر نیک کردار
در این مقاله، یک لیست کامل از وسایل ارتودنسی برای شما عزیزان آماده شد تا سطح دانش فنی و آشنایی شما با ابزار لازم برای خدمات ارتودنسی بیشتر شود. جالب است بدانید درمان ارتودنسی دندان توسط دکتر نیک کردار با استفاده از تجهیزات به روز و استاندارد دنیا انجام میشود. شما میتوانید برای دریافت مشاوره و نوبت ارتودنسی دندان با ما تماس بگیرید.
