7 روش مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی
ارتودنسی دندان معمولا بهترین و کاملترین روش برای مرتبسازی و صاف کردن دندان است. با اینحال تنها در صورت عدم وجود ناهنجاریهای پیچیده میتوان مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی را انتخاب کرد. صاف کردن دندان بدون ارتودنسی به چند روش مختلف از جمله نصب انواع لمینت و کامپوزیت یا روشهایی مثل باندینگ دندان انجام میشود.
مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی؛ شایعه یا واقعیت؟
مرتب کردن دندانها بدون ارتودنسی به شرایط فک و دهان و همچنین میزان بههم ریختگی دندانها وابسته است. گاهی با روشهایی مثل لمینت و کامپوزیت میتوان مشکلات جزئی را پوشاند و مخفی کرد یا ظاهرشان را اصلاح کرد، اما مشکلات بنیادی فک و دندان به ویژه کجی و بهمریختگیهای شدید تنها با روش ارتودنسی حل میشوند.
روش های صاف کردن دندان بدون ارتودنسی
از روشهای صاف کردن دندان بدون ارتودنسی میتوان به استفاده از انواع کامپوزیت و لمینت اشاره کرد. ارتودنسی نامرئی یک درمان غیرارتودنسی نیست اما به دلیل شفاف بودن پلاکها از نظر زیبایی رضایتبخشتر است. ۷ روش مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی در ادامه شرح داده شدهاند:
1. کامپوزیت ونیر
کامپوزیت ونیر به پوششی نازک از رزین کامپوزیتی همرنگ با دندان گفته میشود که به سطح جلوی دندان چسبانده میشود و میتواند شکل، رنگ و ظاهر دندان را به شکل چشمگیری بهبود دهد. این روش نسبت به لمینتهای سرامیکی کمتر تهاجمی و مقرونبهصرفهتر است.
مزایا
- هزینه کمتر نسبت به لمینت سرامیکی
- قابل انجام در یک یا دوجلسه
- قابل ترمیم
- ماندگاری بین ۵ تا ۷ سال
- حداقل تهاجم و خطر اندک
معایب
- دوام کمتر نسبت به لمینت سرامیکی
- حساسیت به غذا و نوشیدنی
- نیاز به نگهداری بیشتر
- مقاومت کمتر در برابر ساییدگی و فشار
- برای مشکلات شدید مناسب نیست
2. لمنیت سرامیکی
لمینت سرامیکی دندان (پرسلن) به لایهای نازک از پرسلن گفته میشود که روی دندانها قرار میگیرد و ظاهری طبیعی به آنها میبخشد. پرسلن، مادهای بادوام و سازگار با بافتهای بدن است. بنابراین لمینتهای سرامیکی دندان راهحلی طبیعی با ماندگاری بالا برای صاف کردن دندان بدون ارتودنسی به شمار میروند.
مزایا
- ماندگاری بالا
- سادگی نصب و کمتهاجم
- امکان استفاده با سایر درمانها مثل ارتودنسی
- ظاهر طبیعی
- مقاوم در برابر لکه
معایب
- هزینه بالا
- فرآیند بازگشت ناپذیر: برای نصب لمینت باید بخشی از مینای دندان را برداشت
- حساسیت دندان به سرما و گرما
- نامرتبی شدید یا مشکلات ساختاری بزرگ را برطرف نمیکند
3. ارتودنسی نامرئی
گرچه ارتودنسی نامرئی جزو درمانهای غیرارتودنسی دستهبندی نمیشود نسبت به ارتودنسیهای معمولی مزایایی دارد. ارتودنسی نامرئی مناسب افرادی است که نمیخواهند براکتهای فلزی روی دندانهایشان مشخص باشد. این روش به سه دسته تقسیم میشود: ارتودنسی نامرئي با پلاکهای شفاف، ارتودنسی با براکت ثابت همرنگ دندان و ارتودنسی نامرئی لینگوال که پشت دندانها قرار میگیرد.
مزایا
- ظاهر نامرئی
- ویزیتهای کمتر نسبت به ارتودنسی معمولی
- عدم محدودیت غذایی در رابطه با براکتهای شفاف تعویضپذیر
- قابلیت سفارشیسازی و برنامهریزی
- تأثیر بیشتر بر صاف کردن دندانها نسبت به کامپوزیت و لمینت
- عدم نیاز به تراشیدن مینای دندان
معایب
- هزینه نسبتا بالا
- مناسب همه مشکلات ارتودنسی نیست
- احتمال آسیب به پلاکها
- احتمال ناراحتی برای هر بار نصب و برداشت
4. صاف کردن دندان با لیزر
مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی با لیزر هم امکان پذیر است. از لیزر میتوان به عنوان روشی کمکی برای تسریع درمان ارتودنسی و اصلاح شکل ظاهری دندانها استفاده کرد. لیزر به کاهش طول درمان و اصلاح لثه کمک میکند اما به تنهایی نمیتواند مشکلات پیچیدهی کجی دندان را برطرف کند. به کمک لیزر میتوان بخشی از بافت لثه را برداشت به طوری که دندانها مرتبتر به نظر برسند.
مزایا
- کاهش مدت زمان درمان ارتودنسی
- درمان بدون درد و خونریزی
- دقت بالا
- نیاز اندک به بیحسی یا بخیه
معایب
- افزایش هزینه درمان
- احتمال آسیبدیدگی ب بافت دندان و لثه
- برای تمام مشکلات نتیجهبخش نیست
5. باندینگ دندان
باندینگ دندان روشی برای ترمیم نقصها و شکستگیهای جزئی دندان و اصلاح ظاهر دندانها است. در این روش یک رزین کامپوزیتی همرنگ دندان قسمتهای آسیبدیده را میپوشاند و با نور مخصوص سفت میشود تا ظاهری طبیعی به دندان ببخشد.
مزایا
- کم تهاجم : نیازی به تراش زیاد مینای دندان ندارد
- هزینه پایین
- ظاهر طبیعی
- ترمیم نواقص و آسیبهای جزئی
معایب
- عمر کمتر
- مناسب مشکلات پیچیده نیست
- نیاز به مراقبت بیشتر
6. ریتینر یا نگهدارنده
پس از اتمام دوره ارتودنسی از ریتینر یا نگهدارنده برای تثبیت موقعیت جدید دندانها استفاده میشود زیرا پس از پایان دوره درمان، بافت و استخوان اطراف دندان هنوز به طور کامل تثبیت نشدهاند و ممکن است دندانها به حالت قبلی بازگردند. ریتینرها به دو حالت ثابت و متحرک وجود دارند. نوع ثابت پشت دندانها قرار میگیرد و نوع متحرک به شکل سیم یا پلاک شفاف عرضه میشود.
مزایا
- دوام بالا
- غیرقابل مشاهده
- اثر محافظتی دائم در صورت استفاده از ریتینر ثابت
- پاکسازی آسانتر در صورت استفاده از ریتینر متحرک
معایب
- احتمال شکستگی سیمهای ریتینر دائمی
- دشواری در تمیز کردن ریتینر دائمی
- احتمال گم شدن یا فراموشی در استفاده از ریتینر متحرک
7. هدگیر
هدگیر نوعی ابزار ارتودنسی خارجی است که خارج از دهان پوشیده میشود تا نیروی به فک و دندانها وارد کند. این ابزار میتواند ناهنجاریهای فکی را در سنین رشد اصلاح کند و معمولا برای کودکان و نوجوانان استفاده میشود زیرا استخوان فک آنها هنوز در حال رشد است.
مزایا
- کاهش نیاز به جراحی در سنین بزرگسالی
- کاهش مدت کلی درمان ارتودنسی
- اصلاح ناهنجاریها به صورت غیرتهاجمی
معایب
- آزاردهنده بودن و ظاهر ناخوشایند
- نیاز به همکاری کامل بیمار
- کاربرد کمتر برای بزرگسالان
درمان کجی دندان بدون ارتودنسی در خانه
صاف کردن دندان بدون ارتودنسی و با روشهای خانگی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری را به دنبال داشته باشد چرا که شخص میتواند از روشهای غیراستانداردی که از نظر علمی اثبات نشدهاند استفاده کند و معمولا نتایج پایداری نمیگیرد. به طور کلی مرتب کردن دندانها نیاز به تخصص و دقت بالایی دارد و باید با رعایت اصول مشخصی مثل مدت زمان مشخص و فشار تعیینشده روی دندانها انجام شود که فقط یک متخصص قادر به انجام آن است.
اهمیت مرتب کردن دندان توسط ارتودنیست
ارتودنتیست با روشهای علمی و تخصصی میزان کجی دندانها مشکلات فکی را تشخیص میدهد. اغلب اوقات مشکلات پیچیدهی فکی و دندانی فقط با ارتودنسی حل میشوند زیرا این روش میتواند با اعمال فشار مشخص بر دندانها و جابهجایی آنها تا حد لازم به مرتبسازی آنها کمک کند و بسیاری از مشکلات فکی و دندانی را برطرف کند.
صاف کردن دندان در کلینیک دکتر علیرضا نیک کردار
کلینیک دکتر علیرضا نیککردار با ارائه مشاوره و معاینه دقیق به شما در تشخیص مشکل دندانی و فکی کمک میکند. پس از معاینه مشخص میشود که روش مرتب کردن دندان بدون ارتودنسی برای شما مناسب است یا در صورت داشتن مشکل جدیتر نیاز به ارتودنسی دارید.
