دیپ بایت چیست؛ راه های درمان دیپ بایت
دیپ بایت یک ناهنجاری دندانی یا مال اکلوژن است که به دلایلی نظیر ژنتیک، مکیدن انگشت در کودکی، استفاده طولانی مدت از شیشه شیر یا پستانک، دندان قروچه و سایر عادات مخرب ایجاد میشود. این ناهنجاری در اغلب مواقع بدون درد است، اما ضمن کاهش زیبایی صورت، میتواند زمینه ساز عوارض جدی نظیر پوسیدگی دندان، زخم لثه، حساسیت و مشکل در بلع یا تکلم شود. بهترین روش برای درمان دیپ بایت، به خصوص در کودکان، ارتودنسی دندان است. با این حال این ناهنجاری با روشهای دیگر هم درمان میشود. در ادامه اطلاعات بیشتری درباره بایت عمیق ارائه خواهیم کرد.
دیپ بایت چیست؟
دیپ بایت (Deep Bite) نوعی مال اکلوژن یا ناهنجاری دندانی است که به دلیل همپوشانی بیش از حد دندانهای قدامی فک بالا روی دندانهای قدامی فک پایین ایجاد میشود. به طور استاندارد، دندانهای فک بالا باید ۲ تا ۳ میلیمتر از دندانهای فک پایین را پوشش دهند، اما در برخی افراد این میزان پوشش به بیش از 4 میلیمتر میرسد. به این ناهنجاری که سبب مشکلاتی نظیر سایش دندانها، مشکلات مفصل گیجگاهی، اختلال در جویدن، تکلم و تنفس یا تغییرات زیبایی شناختی صورت میشود، در اصطلاح دیپ بایت میگویند.
انواع دیپبایت از نظر شدت بیماری
چنانچه همپوشانی دندانهای جلویی فک بالا روی دندانهای جلویی فک پایین بیش از 4 میلیمتر باشد، فرد به دیپ بایت مبتلا است. البته میزان همپوشانی دندانهای بالا روی دندانهای پایین برای هر بیمار فرق میکند. بسته به این میزان همپوشانی، میتوان دیپ بایت را به انواع مختلف طبقه بندی کرد:
- دیپ بایت خفیف: 4 الی 6 میلیمتر همپوشانی
- دیپ بایت متوسط: 6 الی 8 میلیمتر همپوشانی
- دیپ بایت شدید: بیش از 8 میلیمتر همپوشانی
انواع دیپبایت از نظر ساختاری
علاوه بر میزان همپوشانی دندانها، ناهنجاری دیپ بایت را میتوان بر اساس منشا به وجود آمدن ناهنجاری به دو دسته تقسیم بندی کرد:
- دیپ بایت اسکلتی: بروز ناهنجاری به دلیل نقص در رشد استخوان فک (بزرگ بودن فک بالا یا کوچک بودن فک پایین)
- دیپ بایت دندانی: بروز ناهنجاری به دلیل جایگاه نامناسب یا اندازه غیراستاندارد دندانها
عوامل بروز دیپ بایت
بایت عمیق به دلایل متعددی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد میشود. در بسیاری از بیماران این ناهنجاری از ژنتیک نشات میگیرد؛ برخی از بیماران هم به دلیل مسائل محیطی یا عادات روزمره دچار این نوع مال اکلوژن میشوند. در ادامه رایجترین دلایل بروز دیپ بایت را بررسی میکنیم:
- ژنتیک
اصلیترین عامل همپوشانی غیرطبیعی دندانهای فک بالا و پایین ژنتیک است. ساختار و شکل فک به همراه اندازه دندانها از والدین به فرزند به ارث میرسد؛ در نتیجه اگر یکی از والدین دچار بایت عمیق باشد، احتمال بروز این عارضه در فرزند زیاد است.
- مکیدن انگشت در کودکی
عادت مکیدن انگشت در سنین رشد از دیگر عوامل بروز دیپ بایت است. مکیدن انگشت به تدریج روی ساختار فک تاثیر گذاشته و باعث بروز ناهنجاری در آن میشود.
- استفاده طولانی مدت از شیشه شیر یا پستانک
استفاده زیاد از شیشه شیر یا پستانک، مشابه مکیدن انگشت باعث تغییر در جهت رشد دندانها میشود که خود این مسئله باعث بروز بایت عمیق میگردد. به اعتقاد برخی متخصصان استفاده از پستانک ارتودنسی میتواند این عارضه را کاهش دهد.
- دندان قروچه
دندان قروچه هم میتوان با ایجاد فشار مستمر روی دندانها، همپوشانی استاندارد دندانهای بالایی و پایینی را از بین ببرد.
- تنفس دهانی
نفس کشیدن از بینی یک عادت سالم است. در صورتی که فرد به نفس کشیدن از دهان عادت کرده باشد، به تدریج ساختار فک و دندانهایش تغییر میکند. این رویه میتواند زمینهساز همپوشانی بیش از حد دندانهای بالا و پایین شود.
- آسیب یا ضربه به فک
هرگونه آسیب دیدگی یا ضربه شدید به فک هم میتواند عامل ایجاد دیپبایت شود. بسیاری از بیماران بعد از ضربه دیدن فک در تصادف، ورزش یا درگیری دچار این ناهنجاری میشوند.
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
مشکلاتی نظیر بیماریهای لثه، تحلیل استخوان فک یا از دست دادن دندانها که معمولا ناشی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است، میتوانند احتمال بروز دیپ بایت را افزایش دهند.
علائم دیپ بایت
ابتلا به بایت عمیق نشانههای زیادی دارد، با این حال بهترین راهکار برای تشخیص این ناهنجاری ویزیت منظم توسط دندانپزشک است. دندانپزشک در جلسات ویزیت دیپ بایت را تشخیص و قبل از تبدیل آن به وضعیت شدیدتر درمان میکند. البته اگر به طور مرتب توسط دندانپزشک ویزیت نمیشوید، با چند علامت زیر هم میتوانید متوجه ابتلا به بایت عمیق شوید:
- درد در ناحیه مفصل گیجگاهی فکی
- ساییدگی دندانهای قدامی فک پایین
- سردردهای تکراری
- دندان قروچه
- خونریزی لثه
- ظاهر غیرطبیعی لبخند
- حساسین هنگام خوردن مواد غذایی سرد و گرم
- مشکل در بلع
- مشکل در جویدن
- اختلال در تکلم
عوارض دیپ بایت
ابتلا به ناهنجاری دیپ بایت علاوه بر جنبه زیبایی که ظاهر فرد را تحت تاثیر قرار میدهد، میتواند برای سلامتی هم مضر باشد. برخی از عوارض دیپبایت که در صورت عدم درمان فرد را درگیر میکند، شامل موارد زیر میشود:
- سایش دندانها
- از دست رفتن دندان
- بیماریهای لثه
- زخم شدن دهان
- درد فک و اختلالات مفصلی
- مشکل در جویدن، صحبت کردن یا خوردن
- مشکل در باز و بسته کردن دهان
- کاهش زیبایی صورت هنگام خندیدن
راه های درمان دیپ بایت
به منظور از بین بردن عوارض دیپ بایت، همچنین افزایش زیبایی طرح لبخند، این ناهنجاری باید حتما درمان شود. خوشبختانه روشهای مختلفی برای درمان بایت عمیق وجود دارد که ارتودنسی، کشیدن دندان، ترمیم دندان و در نهایت جراحی رایجترین روشها هستند. بهترین روش برای درمان بایت عمیق به نظر ارتودنتیست بستگی دارد؛ دکتر ارتودنسی در تهران بعد از معاینه با توجه به عواملی نظیر شدت ناهنجاری، نوع آن و سن بیمار بهترین روش را انتخاب میکند. در ادامه راههای درمان این مشکل را بر اساس سن بیمار بررسی کردهایم:
درمان دیپ بایت در کودکان
درمان Deep Bite در کودکان به دلیل تداوم رشد فک آسانتر است. در این افراد، ارتودنتیست میتواند با ارتودنسی دندانها، ضمن تغییر جایگاه دندانها، ساختار فک را اصلاح نماید. به این ترتیب ناهنجاری فک از بی رفته و به تدریج فرم دهان اصلاح میگردد. معمولا متخصص ارتودنسی از ارتودنسی ثابت برای درمان بایت عمیق در کودکان استفاده میکند.
درمان دیپ بایت در بزرگسالان
درمان Deep Bite در بزرگسالان پیچیدگیهای خاص خود را دارد؛ چرا که در این افراد رشد فک متوقف شده است. در پارهای از مواقع، ارتودنتیست میتواند با ارتودنسی ثابت بایت عمیق بزرگسالان را برطرف کند. البته در این دسته از بیماران به دلیل تمایل بازگشت دندانها به جای خود حتما باید از ریتینر ارتودنسی استفاده شود. اما در اکثر بیماران بزرگسال، ارتودنسی به تنهایی پاسخگو نیست. در چنین شرایطی پزشک جراحی فک را تجویز میکند تا همپوشانی دندانهای بالا روی دندانهای پایین را کاهش دهد.
درمان دیپ بایت با ارتودنسی
درمان دیپ بایت به کمک ارتودنسی یکی از روشهای موثر برای اصلاح ناهنجاریهای عمودی فک و دندانها است (شاید اصلیترین روش باشد). ارتودنسی با استفاده از براکتهای ثابت یا الاینرهای شفاف، موقعیت دندانها را بهتدریج اصلاح کرده و با ایجاد تعادل در ارتفاع دندانها و نحوه قرارگیری فکها، میزان همپوشانی دندانهای قدامی را کاهش میدهد. در کودکان و نوجوانان که رشد فکها هنوز کامل نشده است، درمان معمولا سریعتر و با نتایج پایدارتری همراه است، اما در بزرگسالان نیز با برنامهریزی دقیق میتوان دیپ بایت را با موفقیت درمان کرد.
از بین بردن دیپ بایت دندان در کلینیک دکتر نیک کردار
در صورت مشاهده علائم دیپ بایت یا نگرانی از ابتلای فرزند خود به این ناهنجاری وقت را تلف نکنید. شما باید سریعا توسط یک ارتودنتیست معاینه شوید تا از پیشرفته بایت عمیق جلوگیری نمایید. دکتر علیرضا نیک کردار یکی از بهترین متخصصین ارتودنسی در تهران با نمونه کارهای فراوان توانایی تشخیص و درمان این ناهنجاری را دارد. برای دریافت مشاوره تخصصی از ایشان و معاینه توسط وی همین الان با ما تماس بگیرید یا فرم مشاوره ثبت کنید.
