ارتودنسی دندان
ارتودنسی دندان شاخهای از علم دندانپزشکی است که به اصلاح کجی، نامرتبی و ناهنجاریهای دندانی میپردازد. در این شاخه، متخصص ارتودنسی یا ارتودنتیست با استفاده از براکت یا پلاک، موقعیت دندان و فک را اصلاح میکند. ارتودنسی یا سیم کشی دندان با روشهایی نظیر ثابت، سرامیکی، لینگوال، دیمون، متحرک و نامرئی انجام میشود. بهترین زمان برای سیم کشی دندانها دوره نوجوانی است؛ با این حال این روش در سنین بالاتر هم قابل انجام است. اگر داشتن دندانهای کج، نامنظم یا دندانهای فاصله دار، اعتماد به نفس شما را کاهش داده، با انجام ارتودنسی زیر نظر دکتر علیرضا نیک کردار زیبایی را به صورت خود بازگردانید.
ارتودنسی دندان چیست؟
ارتودنسی (به فرانسوی Orthodontie) شاخهای از دندانپزشکی است که به درمان کجی، نامرتبی، و ناهنجاریهای دندانی میپردازد. اصطلاح ارتودنسی از دو واژه اُرتوپدیک و دنتوفیشیال تشکیل شده است که به معنای ارتوپدی سیستم دندانی و صورت میباشد. هدف اصلی از سیم کشی دندان، جفت شدن صحیح دندانها است؛ ایراد در جفت شدن دندانها از موقعیت نادرست دندانها یا موقعیت دو آرواره نسبت به هم نشات میگیرد. همچنین ممکن است درجاتی از هر دو مشکل در فرد وجود داشته باشد. در این شرایط متخصص ارتودنسی با به کارگیری روشهای مختلف ارتودنسی (ثابت یا متحرک)، ضمن صاف کردن دندانها و اصلاح چینش آنها، مشکلاتی نظیر بایت را برطرف میکند.
فرم مشاوره رایگان
انواع ارتودنسی دندان
ارتودنسی یا سیم کشی دندان به روشهای مختلف اجرا میشود؛ رایجترین روشهای ارتودنسی شامل موارد زیر است:
ارتودنسی ثابت
در این روش بعد از قرار دادن براکت فلزی روی دندان، با استفاده از سیم مخصوص، دندانها به سمت موقعیت صحیح کشیده میشوند. این روش رایجترین و کاربردیترین نوع سیم کشی دندان است.
مزایا
- اثربخشی بالا در مقایسه با سایر روشهای سیم کشی
- استحکام و دوام بالای براکتها در طول ارتودنسی
- امکان کنترل حرکت دندانها
معایب
- دیده شدن براکتها
- حساسیت بالا به بهداشت
- ریسک پوسیدگی دندان یا زخم دهان
ارتودنسی سرامیکی
طی این روش مشابه ارتودنسی ثابت، از براکتها برای اصلاح موقعیت دندان و فک استفاده میشود؛ تفاوت آن تنها در جنس براکت است. در ارتودنسی سرامیکی از براکتهای سرامیکی به رنگ سفید استفاده میشود که همرنگ دندان است.
مزایا
ظاهر همرنگ دندان و عدم نمایان شدن سیم کشی
استحکام و دوام بالا مشابه ارتودنسی ثابت
- سایش کمتر مینای دندان
معایب
شکنندهتر بودن در مقایسه با براکتهای فلزی
احتمال تغییر رنگ براکت در صورت عدم رعایت بهداشت
قیمت بالاتر در مقایسه با ارتودنسی سنتی
ارتودنسی لینگوال
در این نوع سیم کشی دندان، براکت فلزی به جای جلوی دندان، در پشت دندان، دقیقا رو به روی زبان، نصب میشود. هدف از این کار جلوگیری از دیدن شدن براکتها است. در واقع ارتودنسی پشت دندانی بیشتر جنبه زیبایی دارد.
مزایا
- عدم نمایان شدن براکتها هنگام باز کردن دهان
- کاهش مشکلات گفتاری یا جویدن غذا
- عدم تغییر رنگ روی دندان
معایب
- پیچیدگی زیاد پروسه نصب
- هزینه بسیار بالاتر در مقایسه با ارتودنسی سنتی
- سخت بودن تمیز کاری و مسواک زدن دندانها
ارتودنسی دیمون
در روش دیمون به جای پروسه نصب براکت و اتصال سیم به آن از نوعی براکتهای درب دار استفاده میشود. براکتهای سلف لایگیت با ابعاد کوچک و حذف نیاز به کش یا نوار برای جابجایی دندانها، به نوعی یک بدعت جدید در ارتودنسی دندان محسوب میشوند.
مزایا
- احتمال کاهش طول درمان با سیم کشی
- سهولت و آسان کردن پروسه درمانی
- پروسه درمانی سریعتر در برخی از بیماران
معایب
- هزینه بالاتر در مقایسه با ارتودنسی ثابت
- نیاز به تخصص بالا در اجرای روش دیمون
- قابل مشاهده بودن براکتهای دیمون
ارتودنسی متحرک
در این نوع سیم کشی به جای براکت از پلاکهای اصلاحی قابل جابجایی استفاده میشود؛ به طوری که امکان خارج کردن آن از دهان درمان زمانهای خاص وجود دارد. ارتودنسی دندان به روش متحرک مناسب اصلاح ناهنجاریهای جزئی دهان و فک است.
مزایا
- کاهش ریسک پوسیدگی دندان یا مشکلات لثه
- سهولت در تمیز کردن دهان
- عدم محدودیت در غذا خوردن یا صحبت کردن
معایب
تاثیرات محدود و جزئی
مناسب مشکلات جزئی و خفیف
- نیاز به همکاری بیمار
ارتودنسی نامرئی
در ارتودنسی نامرئی از الاینرهای شفاف استفاده میشود. این الاینرها به صورت یک پلاک کامل طراحی شده و روی دندان قرار میگیرد. در نهایت با وارد کردن فشار به دندانها، موقعیت و جایگاه انها را اصلاح میکند.
مزایا
- بی رنگ بودن و عدم نمایان شدن ارتودنسی
- سهولت در رعایت بهداشت دهان
- عدم تحریک دهان و لثه
معایب
- عدم درمان مشکلات و ناهنجاریهای پیچیده
- نیاز به همکاری کردن بیمار برای حصول نتایج مطلوب
- قیمت بالاتر در مقایسه با روشهای سنتی
فواید ارتودنسی دندان
به طور کلی ارتودنسی یا سیم کشی دندان طیف گستردهای از مشکلات یا ناهنجاریهای دندانی را برطرف میکند. از رایجترین کاربردهای ارتودنسی دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
صاف کردن موقعیت دندانهای نامرتب (کراودینگ)
درمان جلوزدگی دندانهای پایینی
اصلاح موقعیت دندانهای کج و نامرتب
تنظیم فاصله بین دندانها
درمان ایرادات ناشی از افتادن دندان
درمان مشکل برخورد فک بالا و پایین
درمان مشکل برخورد فک بالا و پایین
بهبود عدم تناسب فک بالا و پایین
درمان مشکلاتی نظیر نیش نهفته
درمان کراس بایت (جابجایی عرضی دندانها)
درمان اپن بایت (باز ماندن دهان هنگام بستن فک)
درمان دیپ بایت (روی هم رفتن دندانهای جلویی)
مراحل ارتودنسی دندان
به طور کلی ارتودنسی یا سیم کشی دندان طیف گستردهای از مشکلات یا ناهنجاریهای دندانی را برطرف میکند. از رایجترین کاربردهای ارتودنسی دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مرحله اول
معاینه ابتدایی
در گام اول ارتودنتیست وضعیت دندانهای بیمار را بررسی میکند. همچنین سوابق پزشکی بیمار را ارزیابی مینماید. بسیاری از افراد واجد شرایط سیم کشی دندان نیستند. افراد مبتلا به صرع، کم خونی، دیابت یا افراد دارای معلولیت ذهنی شاید از انجام این روش منع شوند. همچنین افراد با مشکلاتی نظیر پوسیدگی دهان یا التهاب لثه ابتدا باید مشکلات خود را برطرف کنند.
مرحله دوم
ارزیابی اولیه
در صورتی که فرد مشکلی بابت ارتودنسی نداشته باشد، ارتودنتیست با استفاده از دو روش سفالومتری و رادیوگرافی مقدمات سیم کشی را فراهم میکند. سفالومتری روشی برای تشخیص مشکلاتی مثل کجی فک، نامناسب بودن محل دندانها، شرایط استخوان فک و غیره است. رایوگرافی هم با گرفتن عکس OPG به تحلیل شرایط دندانها نظیر فاصله بین دندانها، جلو یا عقب بودن دندانها و غیره کمک میکند.
مرحله سوم
آماده سازی دندان
با توجه به مدارک آماده شده، ارتودنتیست نوع ارتودنسی را تعیین میکند. البته قبل از نصب براکتها، باید دندانها به صورت کامل تمیزکاری شوند. حتی در صورت نیاز، ارتودنتیست ممکن است دندانهای بیمار را جرم گیری کند.
مرحله چهارم
چسباندن براکتها
بعد از تمیز کردن دندانها، با استفاده از چسب مخصوص، براکتها روی دندان چسبیده میشود. برای تثبیت براکت روی هر دندان بعد از نصب آن، باید نور پلاسما با شدت بالا روی دندان تابیده شود.
مرحله پنجم
اتصال سیم به براکتها
برای اعمال فشار روی دندانها جهت اصلاح موقعیت دندانها، براکتها به وسیله سیم فلزی به همدیگر متصل میشوند. در صورت نیاز به فشار بیشتر، ارتودنتیست با استفاده از کشهای مخصوص براکتهای فک بالا را به فک پایین وصل میکند. همچنین ممکن است این کش ها برای اتصال چند دندان در یک فک به کار گرفته شود.
مرحله ششم
ویزیت ماهانه
حین قرار دادن ارتودنسی دندان، بیمار باید به صورت ماهانه توسط پزشک خود ویزیت شود. در زمان ویزیت پزشک وضعیت و محل قرار گیری دندانها را ارزیابی میکند تا با توجه به آن، وضعیت سیم و کشها را تغییر دهد.
مرحله هفتم
برداشتن براکتها
بسته به سن و شدت ناهنجاری بیمار، براکت ها حدود 6 ماه تا 3 سال رو دندان باقی میماند. بعد از آن فرد با مراجعه به مطب ارتودنتیست میتواند براکتها را از روی دندان خود خارج نماید.
مرحله هفتم
قالب گیری برای ساخت ریتینر
بلافاصله بعد از اتمام سیم کشی دندان، از دندانهای اصلاح شده قالب گیری میشود. از این قالب برای ساخت نگهدارنده یا ریتینر مورد استفاده قرار میگیرد. این وسیه باید تا چند ماه جهت تثبیت موقعیت جدید دندانها استفاده شود.
اجزای ارتودنسی دندان
ارتودنسی دندان به کمک مجموعه از ابزارها و تجهیزات انجام میشود. وظیفه این تجهیزات قرار گرفتن روی دندان و حرکت دادن آن به سمت موقعیت صحیح است تا نامرتبی و ناهنجاری دندانی برطرف گردد. از مهمترین ابزارهای مورد استفاده در طول سیم کشی دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- براکت: براکت نقش دستگیره را در طول ارتودنسی دارد. براکتها در انواع مختلف فلزی، سرامیکی، لینگوال و غیره مورد استفاده قرار میگیرند که بعد از اتصال به دندان با گرفتن سیم ارتودنسی، دندانها را به سمت مدنظر میکشد.
- سیم ارتودنسی: سیم ارتودنسی به شیار کوچک براکت متصل میشود و با حلقههای لاستیکی کوچک یا سیم فلزی نازک در جای خود تثبیت میگردد. این سیم با اعمال فشار دندانها را به سمت موقعیت صحیح میکشد.
- بند فلزی: بند فلزی وسیلهای است که در شرایط خاص برای جابجایی موقعیت دندانهای عقبی، به ویژه دندان آسیای بزرگ، به جای براکت مورد استفاده قرار میگیرد.
- قلاب و بند پلاستیکی: قلابها و بندهای پلاستیکی تجهیزاتی برای نگهداری محکم سیم ارتودنسی دندان، در داخل براکت هستند. این محصولات به صورت تکی یا زنجیرهای (برای اعمال فشار بیشتر) روی سیستم بریس بسته میشوند.
- نگهدارنده یا ریتینر: ریتینر ارتودنسی ابزاری است که بعد از اتمام فرایند ارتودنسی روی دندانها نصب میشود تا جایگاه جدید دندانها تثبیت شود.
ارتودنسی دندان برای چه کسانی است؟
سیم کشی دندان مناسب افرادی است که فرم، فاصله یا محل قرارگیری دندانشان جالب نیست. این مسائل نه تنها میتواند زیبایی و اعتماد به نفس فرد را کاهش دهد، بلکه زمینه ساز بروز مشکلاتی در بهداشت و تغذیه هم میشود. اگر جزو یکی از گروههای زیر باشیدف شما کاندید ارتودنسی خواهید بود:
- افرادی که از دیاستما یا فاصله بین دندانی ناراضی هستند
- افرادی که از ازدحام دندانها رنج میبرند
- افرادی که دارای یک یا چند دندان کج هستند
- افرادی که یک یا چند دندان رشد کرده در مکان غیرطبیعی دارند
- افرادی که دچار فرورفتگی دندان یا لثه هستند
- افرادی که حین بستن دهان، دندانشان چفت نمیشود
- افرادی که دارای انحراف فک هستند
- افرادی که به علت موقعیت نادرست دندانها دارای اختلال تکلم یا بلع هستند
- افرادی که هنگام گاز گرفتن با مشکلاتی نظیر بایت یا درد ناحیه فک مواجه هستند
- افرادی که به دلیل کوچک بودن فک فضای کافی برای رشد مناسب دندانها ندارند
- افرادی که به هر دلیل از نحوه چینش دندانهای خود ناراضی هستند
اقدامات قبل و بعد از ارتودنسی
قبل از ارتودنسی دندان باید اقدامات زیر را انجام دهید:
- قبل از درمان درباره سوابق پزشکی خود با پزشک صحبت کنید.
- هرگونه مشکل دندانی نظیر پوسیدگی، التهاب لثه و غیره باید برطرف گردد.
- قبل از نصب براکتها بهتر است جرم گیری دندان انجام دهید.
- بهداشت دهان و دندان را به صورت اصولی رعایت کنید.
- با آمادگی کامل روانی برای نصب براکت اقدام نمایید.
بعد از ارتودنسی دندان، در طول سیم کشی دندانها باید اقدامات زیر را رعایت کنید:
- به طور مرتب از مسواک ارتودنسی و نخ ارتودنسی استفاده کنید.
- از خوردن غذاهای سفت، چسبناک، خیلی گرم یا خیلی سرد اجتناب نمایید.
- جلسات ویزیت را طبق زمان تعیین شده پیگیری نمایید.
- مراقبت بریسها باشید؛ برای مثال در ورزش از محافظ استفاده بنمایید.
- در صورت تحریک لثه از موم ارتودنسی استفاده کنید.
- کش یا دستگاه پیشنهادی دکتر را طبق دستورالعمل استفاده کنید.
- بعد از پایان درمان از ریتینر استفاده کنید.
سن مناسب ارتودنسی دندان
در اکثر موارد بازه سنی 9 الی 14 سال بهترین زمان برای سیم کشی دندان است. در این بازه زمانی دندان و فک بیمار در حال رشد است؛ بنابراین ایجاد تغییرات در چینش و موقعیت دندانها آسانتر خواهد بود. با افزایش سن میزان رشد دندان و فک کاهش یافته و از جایی به بعد متوقف میشود. طبیعتا این مسئله نشان میدهد بعد از 14 سالگی هر چقدر ارتودنسی دیرتر انجام شود، نتایج دلخواه سختتر حاصل میشود. برای مثال ارتودنسی برای افراد بالای 40 سال هم امکان پذیر است، اما نتایج آن به اندازه ارتودنسی در نوجوانی مطلوب نیست.
مدت زمان ارتودنسی دندان
طول درمان ارتودنسی دندان از 6 ماه تا 36 ماه (3 سال) متغیر است. به طور کلی زمان به نتیجه رسیدن سیم کشی دندان تحت تاثیر چند عامل نظیر سن بیمار، شدت ناهنجاری دندانها، میزان پیگیری بیمار و رعایت مراقبتهای بعد از درمان قرار دارد. مهمترین پارامتر در برآورد زمان ارتودنسی شدت و وخامت ناهنجاری یا کجی دندان است:
- ناهنجاری و مشکلات جزئی دندان یا فک: 6 ماه الی 12 ماه
- ناهنجاری و مشکلات متداول دندان یا فک: 18 الی 24 ماه
- ناهنجاری و مشکلات شدید دندان یا فک: تا 36 ماه
عوارض ارتودنسی دندان
سیم کشی دندان یک روش کم عارضه برای درمان کجی یا ناهنجاریهای مربوط به فک است. با این حال این روش میتواند بیمار را با چند عارضه درگیر کند. ارتودنسی غیر اصولی نزد پزشکان غیر حرفهای، احتمال بروز این عوارض را افزایش میدهد. شایعترین عوارض ناشی از ارتودنسی نامناسب و غیر اصولی عبارت است از:
- پوسیدگی دندانها
- جرم گرفتن دندانها
- شیب گرفتن دندانها
- زرد شدن دندانها
- ابتلا به بیماری پریودنتال
- احساس درد
- تحلیل ریشه دندان
- اختلالات گیجگاهی
- اختلال در تکلم
- آسیب دیدن مینای دندان
- بازگشت دندان به جای قبلی
هزینه ارتودنسی دندان
قیمت ارتودنسی دندان با توجه به نوع ارتودنسی و فک مدنظر بیمار برای سیم کشی دندان مشخص میشود. تعرفه دکتر نیک کردار جهت ارتودنسی کردن دندانها به شرح زیر است:
تعرفه ارتودنسی دندان توسط دکتر علیرضا نیک کردار | ||
نوع ارتودنسی | هزینه یک فک | هزینه دو فک |
ارتودنسی ثابت معمولی | 45.000.000 الی 50.000.000 | 90.000.000 الی 100.000.000 |
ارتودنسی ثابت دیمون | 30.000.000 الی 40.000.000 | 60.000.000 الی 80.000.000 |
ارتودنسی ثابت با ارتوسرجری (جراحی فک) | 70.000.000 | 1400.000.000 |
الاینر شفاف | 80.000.000 | 160.000.000 |
ارتودنسی سرامیکی | 50.000.000 الی 55.000.000 | 100.000.000 الی 110.000.000 |
دستگاه متحرک | 25.000.000 | 50.000.000 |
دستگاه هایرکس | 45.000.000 | |
دستگاه فانکشنال | 35.000.000 | 70.000.000 |
دستگاه 2*4 | 35.000.000 الی 40.000.000 | 70.000.000 الی 80.000.000 |
ریتینر ثابت | 7.000.000 | 14.000.000 |
ریتینر متحرک | 6.000.000 | 12.000.000 |
فیس ماسک | 25.000.000 | |
بیمه های طرف قرارداد ما
بیمه بانک ملی
بیمه رازی
بیمه دانا
بیمه آسیا
بیمه سینا
ارتودنسی دندان در کلینیک دکتر علیرضا نیک کردار
برای دریافت مشاوره تخصصی رایگان در زمینه ارتودنسی همین الان با کارشناسان ما ارتباط برقرار کنید.