مدارک لازم برای ارتودنسی: 4 مدرک برای شروع ارتودنسی
مدارک لازم برای ارتودنسی مجموعه اسناد و مدارکی هستند که قبل از شروع ارتودنسی دندان باید تهیه شوند تا مبنای تصمیم گیری پزشک و بیمار در مورد طرح درمان و نحوه اجرای درمان قرار بگیرند. اگر دندانهای نامرتبی دارید یا از ناهنجاریهای فک رنج میبرید، بهتر است قبل از شروع درمان با مدارک ارتودنسی اشنا شوید. این آشنایی به تسریع در آغاز درمان کمک زیادی میکند.
مدارک لازم برای ارتودنسی
به طور کلی برای ارتودنسی کردن به مدارکی نیاز دارید که در اصطلاح به آنها رکوردهای تشخیصی گفته میشود. مدارک ارتودنسی عبارتند از:
- پرسش نامه ها
- عکس های رادیوگرافی
- فتوگرافی ها
- قالب های دندانی
پرسش نامه ها
پرسش نامهها از مهمترین مدارک ارتودنسی دندان هستند. پرسش نامهها فرم های اولیهای هستند که در معاینه از بیمار خواسته میشود که با دقت و صرف وقت مناسب آنها را تکمیل نماید. مجموعهای از سوالات در فرمها و پرسش نامهها وجود دارد که از اطلاعات فردی گرفته تا سابقه بیماریهای پزشکی، داروهایی که بیمار مصرف می کند تا اعمال دندانپزشکی که در گذشته انجام داده، متنوع است.
این اطلاعات به پزشک در تشخیص و طراحی پلن درمانی کمک شایانی مینماید. به عنوان مثال شخصی که بیماری تنفسی همانند آسم دارد، با ذکر جزئیات آن و دارویی که مصرف میکند توجه پزشک را به مساله راههای هوایی بیمار و احتمال مشکلات ابعادی در فک بالا جلب میکند و ارتودنتیست طبعا در طرح ریزی درمان نگاه ویژهای به تغییرات ابعادی فک بالای بیمار خواهد داشت.
عکس های رادیوگرافی
تصاویر رادیوگرافی از دیگر مدارک ارتودنسی محسوب میشوند. به طور متداول عکسهای رادیوگرافی مخصوص ارتودنسی شامل عکسهای رادیوگرافی پانورامیک (OPG)، عکسهای رادیوگرافی لترال سفالومتری (lateral Cephalometric) و PA یا عکس های رادیوگرافی Posterior Anterior Cephalometric هستند (شکل 1).
شکل ۱.الف. عکس رادیوگرافی پانورامیک
عکس رادیوگرافی پانورامیک
- عکس های رادیوگرافی پانورامیک یک نمای کلی از فک بالا و فک پایین به همراه دندانها به متخصص ارایه میدهند و وجودشان قبل از شروع درمان الزامی است.
- عکسهای رادیوگرافی لترال سفالومتری در اغلب موارد توسط متخصص تجویز میشوند تا جزئیاتی همانند رابطه فک بالا با فک پایین در نمای نیم رخ و زاویه و شیب دندانهای جلو مشخص شوند.
- رادیوگرافی سفالومتری PA شامل نمای روبرو از جمجمه است و در برخی موارد مثل انحراف فک پایین به یک سمت تجویز میگردد.
عکس رادیولوژی PA
شایان ذکر است دندانپزشک ممکن است در برخی موارد مثل ارزیابی دندان نهفته مبادرت به درخواست عکسهای رادیوگرافی تکمیلی مثل اکلوزال (Occlusal View) یا CBCT نماید (شکل 2).
شکل ۲. رادیوگرافی اکلوزال
شکل ۲.ب. توموگرافی کامپیوتری مخروطی یا CBCT
عکس های رادیوگرافی معمولی نیز مثل پری اپیکال (شکل 3) در اوایل درمان برای ارزیابی بیشتر دندانها در مورد پوسیدگی یا نیاز به درمان ریشه ممکن است تجویز شوند اما همان طور که گفته شد رادیوگرافیهای اصلی و مخصوص ارتودنسی عکس های پانورامیک و سفالومتری های لترال و PA می باشند.
شکل ۳.رادیوگرافی پری اپیکال معمولی که در اینجا یک ضایعه ریشه را نشان می دهد
فتوگرافی ها
از دیگر مدارک لازم برای ارتودنسی میتوان به فتوگرافیها اشاره کرد. فتوگرافیها یا عکسهای داخل دهانی و خارج دهانی به منظور ثبت موقعیت اولیه بیمار مورد استفاده قرار میگیرند(شکل 4). ثبت حالت اولیه مشکل به این منظور حائز اهمیت است که تغییرات تدریجی و حالت اصلاح شده مشکل بیمار با آن مقایسه شود. اگر وضعیت اولیه بیمار را ثبت نکنیم چگونه میخواهیم متوجه شویم که مشکل چه بوده و در پایان درمان به چه وضعیتی تغییر کرده است؟
عکس ها یا فتوگرافی های قبل از درمان از زوایای مختلف که بصورت داخل دهانی و خارج دهانی گرفته می شوند
معمولا متخصصین عکسهای پیشرفت (Progress) بیمار را نیز تهیه میکنند و با گرفتن عکسهای پایانی و در کنار هم قراردادن همه عکس ها به صورت قبل، پیشرفت و بعد از درمان، تغییرات درمانی از ابتدا تا انتهای درمان را ارائه میکنند (شکل 5).
شکل ۵. عکس ها یا فتوگرافی های قبل، پیشرفت درمان و پایان درمان که در کنار هم قرار گرفته اند
قالب های دندانی
قالبهای دندانی به عنوان دیگر مدارک مورد نیاز برای ارتودنسی هم مثل عکسهای داخل دهانی بازتاب دهنده وضعیت اولیه فک بالا و فک پایین در ارتباط با هم هستند. بدین منظور که رابطه اولیه (مثل رابطه کلاس دو، به مقاله انواع مشکلات ارتودنسی مراجعه شود) فک بالا و پایین ثبت میشود و تغییراتی که باید اعمال شوند که بیمار به رابطه نرمال هدایت شود توسط پزشک آنالیز و طرح ریزی میگردد. بسیاری از جزییات رابطه فک و دندان ها را نمیشود بدون قالب های ارتودنسی اندازه گیری کرد. این قالب ها به دو صورت فیزیکی و دیجیتال (شکل 6) بعد از قالب گیری ارتودنسی ساخته میشوند.
شکل ۶. قالب گچی دندانها
شکل ۶. قالب های مجازی یا دیجیتال دندانها
ارائه تمام مدارک لازم برای ارتودنسی الزامی است؟
بر حسب نیاز بیمار و شدت مشکل و نوع مشکل او است که دکتر موارد چهار گانه بالا را درخواست میکند؛ بنابراین همه بیماران لزوما همه مدارک فوق را تهیه نمیکنند بلکه بر اساس نیازشان تهیه میشوند اما در بین مدارک فوق پرسش نامهها، عکسهای رادیولوژی پانورامیک و فتوگرافیها الزامی هستند. مدارک ارتودنسی دیگر صرفا بر اساس نیاز پزشک تهیه می گردند. حتی ممکن است در موارد پیچیدهای که نیاز به جراحی فک باشد به مدل های جراحی دیجیتالی یا مدل های استریولیتوگرافی نیز نیاز باشد (شکل 7). پس طیف وسیعی از پیش نیازهای درمانی و نیز مدارکی در حین درمان وجود دارند که بر اساس نیاز درمانی تهیه می گردند.
شکل ۷. مدل استریولیتوگرافی که در موارد پیچیده مثل جراحی فک کاربرد دارند
خدمات ارتودنسی دندان در کلینیک دکتر علیرضا نیک کردار
در صورت نیاز به صاف کردن دندانها میتوانید به مطب دکتر نیک کردار مراجعه کنید. ایشان با تخصص بالای خود وضعیت دندانها را بررسی کرده و بهترین پروسه درمانی را انتخاب میکند. نیازی به آماده سازی مدارک لازم برای ارتودنسی در زمان مراجعه به مطب ندارید، دکتر نیک کردار بعد از بررسی وضعیت شما، مدارک لازم برای طرح درمان را تجویز میکند. برای دریافت مشاوره تخصصی همین الان با کارشناسان ما تماس بگیرید.
